زغال ماشین لباسشویی چیست؟
09:21 1404/12/07 مقالاتزغال ماشین لباسشویی یکی از قطعات مصرفی و مهم در موتور بسیاری از لباسشوییهای تسمهای و یونیورسال است که نقش اساسی در عملکرد صحیح دستگاه دارد. این قطعه از جنس کربن فشرده ساخته میشود و وظیفه آن انتقال جریان الکتریکی به بخش چرخان موتور یا همان آرمیچر است.
در واقع بدون وجود زغال موتور ماشین لباسشویی، موتور قادر به چرخش و ایجاد نیروی لازم برای حرکت دیگ نخواهد بود. به دلیل تماس مداوم زغال با کلکتور موتور، این قطعه به مرور زمان دچار سایش میشود و کوتاهتر میگردد. کاهش طول زغال میتواند باعث افت قدرت چرخش، توقف ناگهانی دستگاه یا حتی جرقه زدن موتور شود. معمولاً پس از چند سال استفاده، تعویض زغال به عنوان یک سرویس دورهای توصیه میشود. شناخت این قطعه و علائم خرابی آن به کاربران کمک میکند تا پیش از آسیب رسیدن به موتور و تحمیل هزینههای سنگین تعمیر، مشکل را شناسایی و برطرف کنند.
علائم خرابی زغال لباسشویی
علائم خرابی زغال لباسشویی معمولاً بهصورت تدریجی ظاهر میشوند و در صورت بیتوجهی میتوانند باعث از کار افتادن کامل موتور شوند. یکی از رایجترین نشانهها، نچرخیدن دیگ در زمان شستشو یا خشککن است؛ در این حالت ممکن است دستگاه روشن شود اما موتور توان چرخاندن دیگ را نداشته باشد. کاهش قدرت چرخش، صدای تقتق یا وزوز غیرعادی از پشت دستگاه و ایجاد بوی سوختگی خفیف نیز از دیگر علائم مهم هستند. گاهی هنگام کار دستگاه جرقههای ریز در موتور دیده میشود که نشاندهنده ساییدگی بیش از حد زغالهاست. توقف ناگهانی برنامه شستشو یا نمایش ارور مربوط به موتور هم میتواند به خرابی زغال مرتبط باشد. اگر زغالها بیش از حد کوتاه شده باشند، تماس الکتریکی بهدرستی برقرار نمیشود و عملکرد دستگاه مختل میگردد. بررسی و تعویض بهموقع این قطعه ساده، از آسیبهای جدیتر به موتور و هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری میکند.

نچرخیدن دیگ (Drum) با وجود آبگیری کامل
نچرخیدن دیگ (Drum) با وجود آبگیری کامل یکی از مشکلات رایج در ماشین لباسشویی است که معمولاً کاربران را نگران میکند. در این حالت، دستگاه آب را بهدرستی وارد مخزن میکند اما پس از شروع برنامه شستشو، دیگ حرکتی ندارد یا فقط صدای خفیف موتور شنیده میشود. یکی از دلایل شایع این مشکل، خرابی زغال موتور در مدلهای یونیورسال است که باعث میشود نیروی لازم برای چرخش تأمین نشود. پارگی یا شل شدن تسمه، خرابی برد الکترونیکی، ایراد در موتور، یا قفل بودن بلبرینگها نیز میتواند مانع چرخش دیگ شود. گاهی هم اضافه بودن بیش از حد لباسها باعث فشار به موتور و توقف آن میشود. برای تشخیص دقیق، باید صداهای غیرعادی، بوی سوختگی یا ارورهای نمایشگر بررسی شوند. رسیدگی سریع به این مشکل اهمیت زیادی دارد، زیرا ادامه استفاده از دستگاه میتواند به موتور یا سایر قطعات داخلی آسیب جدی وارد کند.
بیشتر بخوانید: علت نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی
شنیدن صدای خشخش یا سایش از موتور
شنیدن صدای خشخش یا سایش از موتور ماشین لباسشویی یکی از نشانههای مهم وجود ایراد در بخشهای داخلی دستگاه است که نباید نادیده گرفته شود. این صدا معمولاً هنگام شروع به کار موتور یا در زمان چرخش دیگ بیشتر به گوش میرسد و میتواند به صورت مداوم یا مقطعی باشد. یکی از دلایل رایج این مشکل، ساییده شدن زغالهای موتور و تماس نامناسب آنها با کلکتور است که باعث ایجاد اصطکاک غیرطبیعی میشود. خرابی بلبرینگهای موتور، گیر کردن جسم خارجی در اطراف موتور یا شل شدن قطعات داخلی نیز میتواند منجر به صدای سایش شود. در برخی موارد، ادامه کار دستگاه با این وضعیت باعث افزایش جرقهزنی و حتی آسیب جدی به آرمیچر خواهد شد. بررسی سریع و عیبیابی تخصصی اهمیت زیادی دارد، زیرا بیتوجهی به صدای خشخش میتواند هزینه تعمیر را چند برابر کند و عمر مفید موتور را کاهش دهد.

مشاهده جرقههای بزرگ در زیر دستگاه
مشاهده جرقههای بزرگ در زیر دستگاه لباسشویی اتفاقی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت. اگر هنگام کار دستگاه، مخصوصاً در زمان چرخش دیگ یا مرحله خشککن، نور یا جرقهای از قسمت زیرین دیده شود، باید فوراً دستگاه را خاموش کنید. این وضعیت معمولاً به دلیل ساییدگی شدید زغالهای موتور یا آسیب دیدن کلکتور رخ میدهد و نشان میدهد تماس الکتریکی بهدرستی برقرار نمیشود. در برخی موارد نیز اتصالی در سیمکشی داخلی یا خرابی موتور میتواند عامل ایجاد جرقههای غیرعادی باشد. ادامه استفاده از لباسشویی در چنین شرایطی خطر سوختن کامل موتور، آسیب به برد الکترونیکی و حتی ایجاد خطر آتشسوزی را به همراه دارد. بنابراین بهترین اقدام، قطع برق دستگاه و بررسی آن توسط تکنسین متخصص است. رسیدگی سریع به این مشکل میتواند از خسارتهای سنگینتر و هزینههای بالای تعمیر جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: علت سوختن برد ماشین لباسشویی
سیاه شدن اطراف موتور (دوده زدن)
اگر هنگام باز کردن پشت ماشین لباسشویی متوجه سیاه شدن اطراف موتور یا تجمع دوده شدید، این موضوع یک هشدار جدی محسوب میشود. دوده زدن معمولاً به دلیل جرقهزنی بیش از حد در موتور اتفاق میافتد؛ حالتی که اغلب ناشی از تمام شدن زغالها یا تماس نامناسب آنها با کلکتور است. وقتی زغالها بیش از حد کوتاه میشوند، جریان برق بهصورت ناپایدار منتقل شده و در نتیجه جرقههای مکرر ایجاد میشود. این جرقهها به مرور زمان باعث ایجاد گرد کربنی و سیاهی اطراف موتور میشوند. در برخی موارد، خرابی سیمپیچ یا اتصالات داخلی نیز میتواند این وضعیت را تشدید کند. بیتوجهی به این نشانه ممکن است به سوختن آرمیچر یا آسیب جدی به برد دستگاه منجر شود. بهترین کار این است که در صورت مشاهده دوده، دستگاه را بررسی کرده و در صورت نیاز زغال موتور یا قطعات معیوب را تعویض کنید تا از خسارتهای بیشتر جلوگیری شود.

زغال ماشین لباسشویی سامسونگ
زغال ماشین لباسشویی سامسونگ در مدلهایی که از موتور تسمهای یا یونیورسال استفاده میکنند، یکی از قطعات مصرفی و تأثیرگذار در عملکرد صحیح دستگاه است. در برخی از مدلهای قدیمیتر برند سامسونگ، این قطعه کوچک کربنی وظیفه دارد جریان برق را به آرمیچر موتور منتقل کند تا دیگ بتواند با قدرت مناسب بچرخد. به دلیل تماس مداوم زغال با کلکتور، این قطعه بهمرور زمان دچار سایش شده و کوتاه میشود. زمانی که طول زغال کاهش پیدا کند، ممکن است دستگاه با علائمی مانند نچرخیدن دیگ، ضعیف شدن دور خشککن، ایجاد صدای غیرعادی یا جرقهزنی در موتور مواجه شود. بیتوجهی به این نشانهها میتواند منجر به آسیب جدیتر به موتور و افزایش هزینه تعمیر گردد. البته بسیاری از مدلهای جدید سامسونگ از موتورهای دیجیتال اینورتر بدون زغال بهره میبرند، بنابراین پیش از تعویض، بررسی نوع موتور دستگاه اهمیت زیادی دارد.
بیشتر بخوانید: ارور ماشین لباسشویی سامسونگ
قیمت زغال موتور ماشین لباسشویی
قیمت زغال موتور ماشین لباسشویی در ایران بسته به برند، کیفیت و نوع زغال متفاوت است و معمولاً بر حسب تومان عرضه میشود. برای نمونه، زغال موتور مخصوص لباسشویی برند بوش ساخت کشور آلمان در فروشگاههای قطعات یدکی حدود ۷۲۰,۰۰۰ تومان قیمت دارد. این نوع جزو زغالهای با کیفیت بالا و طول عمر بیشتر محسوب میشود.
در نمونههای دیگر مثلاً زغال موتور مخصوص برندهای کنوود و آرچلیک نیز در فروشهای اینترنتی با قیمت حدود ۲۴۰,۰۰۰ تومان برای هر جفت زغال عرضه میشود که از نوع معمولیتر است. عوامل مؤثر در تفاوت قیمت شامل کیفیت مواد اولیه، کشور سازنده، نوع فنردار یا ساده بودن زغال، و سازگاری با مدلهای خاص لباسشویی هستند. بهطور کلی، زغالهای با کیفیتتر هزینه بیشتری دارند اما عمر طولانیتر و عملکرد بهتر موتور را تضمین میکنند، بنابراین هنگام خرید باید به تناسب قیمت و کیفیت توجه داشته باشید.

هزینه تعویض زغال ماشین لباسشویی
هزینه تعویض زغال موتور ماشین لباسشویی در ایران بسته به نوع دستگاه، هزینه زغال جدید و دستمزد تکنسین متفاوت است. قیمت خود زغال موتور معمولاً از چند صد هزار تومان تا حدود ۸۰۰ هزار تومان برای نمونههای با کیفیت و مناسب مدلهای مختلف گزارش میشود.
به این مبلغ باید اجرت تعویض را نیز افزود. براساس تعرفههایی که در برخی نرخنامههای خدمات تعمیر ارائه شده، هزینه تعویض تاخور، آهنربایی و ذغال موتور ذغالی الکترونیک میتواند تا حدود ۱۵۰ هزار تومان برای اجرت باشد. در عمل، نرخ تعمیرکاران مستقل یا نمایندگیها ممکن است این رقم را بیشتر کنند؛ معمولاً جمع هزینه قطعه و دستمزد برای تعویض زغال موتور در ماشین لباسشویی در مجموع حدود ۶۰۰ هزار تا ۱,۲۰۰ هزار تومان میشود (بسته به برند، مدل و کیفیت خدمات). توجه داشته باشید که این هزینه نسبت به تعمیرات بزرگتر مانند تعویض موتور کامل یا برد الکترونیکی بسیار کمتر است.
سوالات متداول
در بخش سوالات متداول معمولاً کاربران به دنبال شناخت عملکرد، علائم خرابی و زمان تعویض این قطعه هستند. یکی از پرسشهای رایج این است که زغال چه نقشی در دستگاه دارد؟ پاسخ این است که زغال وظیفه انتقال جریان برق به موتور را بر عهده دارد و بدون آن، دیگ نمیچرخد. سؤال دیگر این است که هر چند وقت یکبار باید تعویض شود؟ عمر زغال بسته به میزان استفاده از دستگاه متفاوت است، اما معمولاً پس از چند سال نیاز به بررسی دارد. بسیاری میپرسند آیا خرابی زغال قابل تعمیر است؟ در بیشتر موارد خیر و باید تعویض شود. همچنین این سؤال مطرح میشود که آیا همه لباسشوییها زغال دارند؟ پاسخ منفی است، زیرا برخی مدلهای جدید از موتورهای بدون زغال استفاده میکنند. آشنایی با این پرسشها به کاربران کمک میکند تا سریعتر مشکل را تشخیص دهند و تصمیم درستی برای تعمیر بگیرند.
از کجا بفهمیم موتور سوخته یا فقط زغال تمام کرده است؟
برای تشخیص تفاوت بین سوختن موتور و تمام شدن زغال، باید به علائم دستگاه توجه کنید. اگر لباسشویی روشن میشود اما دیگ نمیچرخد و همزمان جرقههای ریز از موتور دیده میشود، احتمالاً زغالها تمام شدهاند. در این حالت معمولاً با تعویض زغال مشکل برطرف میشود. اما اگر دستگاه بوی سوختگی شدید بدهد، فیوز بپرد یا پس از روشن شدن کاملاً خاموش شود، ممکن است سیمپیچ موتور آسیب دیده باشد. همچنین در سوختن موتور، اغلب صدای غیرعادی شدید یا قطع کامل عملکرد مشاهده میشود. بررسی طول زغالها و تست مقاومت سیمپیچ توسط مولتیمتر میتواند تشخیص دقیقتری بدهد. در صورت شک، بهتر است از تعمیرکار متخصص کمک بگیرید تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
عمر مفید زغال ماشین لباسشویی معمولاً چند سال است؟
عمر مفید زغال ماشین لباسشویی به میزان استفاده، کیفیت زغال و نوع موتور بستگی دارد. به طور معمول، زغالها بین ۳ تا ۵ سال عمر میکنند، اما در خانوادههای پرمصرف ممکن است زودتر نیاز به تعویض داشته باشند. استفاده مداوم از برنامههای سنگین، بارگذاری بیش از حد لباس و نوسانات برق میتواند باعث سایش سریعتر زغال شود. در مقابل، استفاده متعادل و سرویس دورهای میتواند عمر آن را افزایش دهد. زغال یک قطعه مصرفی است و به مرور کوتاه میشود، بنابراین بررسی دورهای آن اهمیت دارد. اگر علائمی مانند کاهش قدرت چرخش یا جرقهزنی مشاهده شد، بهتر است قبل از آسیب به کلکتور موتور، زغالها بررسی و در صورت نیاز تعویض شوند.
چطور میتوانم خودم زغال لباسشویی را تست کنم؟
برای تست زغال لباسشویی ابتدا باید دستگاه را از برق جدا کنید تا ایمنی رعایت شود. سپس با باز کردن پنل پشتی، به موتور دسترسی پیدا کنید. زغالها معمولاً در دو طرف موتور قرار دارند و داخل نگهدارنده فنردار هستند. با خارج کردن آنها میتوانید طولشان را بررسی کنید؛ اگر بسیار کوتاه شده باشند، باید تعویض شوند. همچنین میتوان با مولتیمتر پیوستگی مدار را بررسی کرد تا از انتقال جریان اطمینان حاصل شود. اگر زغال ترک خورده، لبپر شده یا سطح تماس آن ناهموار است، نشاندهنده فرسودگی است. در صورت نداشتن تجربه فنی، بهتر است از تعمیرکار کمک بگیرید، زیرا باز و بسته کردن نادرست موتور ممکن است به قطعات دیگر آسیب برساند.